Dodatki do emerytur 2017 — komu przysługiwały i jakie kwoty obowiązywały?

Czym były dodatki do emerytur w 2017?

Od 1 marca 2017 roku obowiązywała kwota bazowa w wysokości 3 536,87 zł, która służyła do obliczania emerytur. Do podstawowego świadczenia co miesiąc doliczane były różne dodatki — na przykład:

• dodatki pielęgnacyjne,
• dodatki kombatanckie,
• dodatki dla sierot zupełnych,
• dodatki kompensacyjne,
• ryczałt energetyczny,
• inne ekwiwalenty pieniężne.

ZUS i KRUS wypłacały te dopłaty osobom spełniającym warunki określone w ustawie o emeryturach i rentach oraz w przepisach szczególnych. Dodatki podlegały corocznej waloryzacji: świadczenia były podwyższane według ustalonego wskaźnika, przy czym istniała gwarancja minimalnego wzrostu dla najniższych świadczeń. Prawo do poszczególnych dodatków zależało od konkretnych kryteriów ustawowych — na przykład:

• stopnia niezdolności do pracy,
• statusu kombatanckiego,
• utraty rodziców.

Wszystkie te kryteria są wskazane w przepisach regulujących świadczenia emerytalno-rentowe.

Komu przysługiwały dodatki do emerytur i rent w 2017?

W 2017 roku dodatki przysługiwały osobom pobierającym emerytury i renty — zarówno emerytom, jak i rencistom. Wśród dostępnych świadczeń wyróżniamy:

• specjalny dodatek kombatancki dla kombatantów i osób represjonowanych w czasie wojny,
• świadczenie zwiększające rentę rodzinną dla pełnych sierot,
• jednorazowe wsparcie finansowe dla osób wysiedlonych lub deportowanych,
• dodatek za pracę przymusową dla byłych pracowników przymusowych,
• dodatek pielęgnacyjny dla całkowicie niezdolnych do pracy oraz osób, które ukończyły 75. rok życia.

Dodatek pielęgnacyjny był wypłacany niezależnie od dochodu i przyznawany automatycznie. Część świadczeń wymagała złożenia wniosku do ZUS lub KRUS, inne zaś były nadawane z urzędu przez właściwe instytucje. Dodatkowo pewne dodatki do emerytur i rent korzystały ze zwolnień podatkowych i ochrony przed potrąceniami zgodnie z odrębnymi przepisami.

Jakie specjalne dodatki do emerytur przysługiwały w 2017?

Dodatek kombatancki przysługiwał osobom uznanym za kombatantów oraz ofiarom represji wojennych i wypłacany był przez ZUS lub KRUS po potwierdzeniu uprawnień. Do niego dołączano dodatek kompensacyjny, stanowiący określony procent świadczenia podstawowego. Sierotom zupełnym przysługiwał specjalny dodatek w ramach renty rodzinnej — było to wsparcie dla tych, którzy stracili oboje rodziców.

Z kolei dodatek za tajne nauczanie dotyczył osób prowadzących edukację w konspiracji podczas okupacji; jego przyznanie wymagało odpowiedniej dokumentacji historycznej. Dodatek dla weterana poszkodowanego wypłacano tym, którzy mieli udokumentowane obrażenia, a jego wysokość zależała od stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu.

Dodatek do renty inwalidy wojennego przysługiwał byłym żołnierzom z orzeczonym inwalidztwem i regulowały go odrębne przepisy. Dodatek pielęgnacyjny był świadczeniem nieopodatkowanym i wolnym od potrąceń, co wyróżniało go spośród innych dodatków.

Zasiłek pielęgnacyjny realizowany był natomiast przez ośrodki pomocy społecznej (MOPS) i przeznaczony dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Ryczałt energetyczny oraz ekwiwalent pieniężny za prawo do bezpłatnego węgla miały charakter rekompensat rzeczowo-pieniężnych; ich wypłatą zajmowały się jednostki samorządowe albo realizowano je w formie ekwiwalentu.

Obsługą części tych świadczeń zajmowały się ZUS, KRUS lub lokalne samorządy, a zasady przyznawania i wymagane dokumenty określały ustawy oraz akty wykonawcze.

Jak wyglądała waloryzacja emerytur i wzrost dodatków w 2017?

Wskaźnik waloryzacji ustalono na poziomie 100,44%, czyli świadczenia wzrosły o 0,44% i zaczęły obowiązywać od 1 marca 2017 r. Waloryzację przeprowadził Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie komunikatu Ministra Rodziny i Pracy. Zmiany dotyczyły kwot emerytur, rent oraz dodatków obowiązujących na dzień 28 lutego 2017 r.

Dodatki do emerytur i rent zwiększyły się o 14,8%, a nowe stawki weszły w życie również 1 marca 2017 r. Wprowadzono przy tym minimalne kwoty waloryzacji:

• emeryci otrzymali co najmniej 10 zł brutto podwyżki,
• renciści — 7,50 zł brutto.

Najniższe emerytury podniesiono do 1 000 zł brutto. Dla zobrazowania: przy świadczeniu 2 000 zł waloryzacja 0,44% daje 8,80 zł, ale z uwagi na gwarantowany minimalny wzrost podwyżka wyniosła 10 zł brutto. Liczba osób objętych tą minimalną kwotą wzrosła, co w praktyce lepiej chroni najniższe świadczenia.

Jakie kwoty dodatków do emerytur obowiązywały w 2017?

Łączna wartość dodatków uwzględnionych przy wyliczaniu świadczeń wynosiła 209,59 zł. W jej skład wchodziły m.in.:

• dodatak pielęgnacyjny — 314,39 zł,
• dodatak dla sieroty zupełnej — 393,93 zł,
• dodatak kompensacyjny — 31,44 zł.

Dodatki mogły być przyznawane jako stałe sumy albo jako wartości procentowe; na przykład kompensacyjny bywał liczony jako procent dodatku kombatanckiego. Przy przeliczaniu emerytur przez ZUS i KRUS brano pod uwagę wymienione stawki oraz obowiązującą kwotę odniesienia. Końcowe wysokości dodatków oraz sposób rozliczenia zależały od rodzaju świadczenia, obowiązującej podstawy prawnej i przeliczeń dokonywanych przez właściwy organ.

Przeczytaj teżRenta inwalidzka 2019 — co warto wiedzieć i jak ją uzyskać?

Jakie były najniższe emerytury w 2017?

Od 1 marca 2017 roku najniższa emerytura wynosiła 1 000 zł brutto. Ta sama kwota objęła też część rent rodzinnych oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy jako minimalne gwarancje. W wyjątkowych sytuacjach najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy ustalona była na 1 200 zł brutto, natomiast renta za częściową niezdolność do pracy wynosiła 900 zł brutto.

W 2017 roku waloryzacja świadczeń przewidywała dodatkowy, gwarantowany wzrost minimalnych kwot — emeryci otrzymali co najmniej 10 zł brutto, a renciści co najmniej 7,50 zł brutto. Te ustalenia miały na celu podniesienie i ochronę najniżej wypłacanych emerytur oraz minimalnych rent.