Jakie kwoty zasiłku pielęgnacyjnego w 2018 roku? Przegląd zmian i uprawnień

Ile wynosi zasiłek pielęgnacyjny 2018?

W 2018 roku zasiłek pielęgnacyjny wynosił 153 zł miesięcznie do 31 października. Od 1 listopada 2018 r. kwota ta wzrosła do 184,42 zł — czyli o 31,42 zł więcej. Planowano kolejną podwyżkę do 215,84 zł, która miała wejść w życie 1 listopada 2019 r.

Zmiana z listopada 2018 objęła około 912 000 osób z niepełnosprawnościami, a koszt pierwszego etapu podwyżki oszacowano na nieco ponad 77 mln zł. Podstawą tych regulacji były rozporządzenia i decyzje Rady Ministrów; zasiłek podlega też waloryzacji i dalszym przepisom.

Przeczytaj teżIle wynosi zasiłek na dziecko z Aspergerem? Wsparcie i świadczenia

Poza zasiłkiem pielęgnacyjnym funkcjonowały też inne świadczenia opiekuńcze, które miały odrębne zasady dotyczące wysokości oraz jej waloryzacji.

Od kiedy obowiązuje podwyższenie zasiłku do 184,42 zł?

Od 1 listopada 2018 r. świadczenie zostało zwiększone do 184,42 zł, a ośrodki pomocy społecznej zaczęły je wypłacać według nowych stawek od tej właśnie daty. Kolejna planowana podwyżka — do 215,84 zł — miała zacząć obowiązywać 1 listopada 2019 r., zgodnie z odrębnym rozporządzeniem.

Komu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny?

Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przysługuje pięciu konkretnym grupom osób:

• niepełnosprawne dzieci — w ich przypadku nie stosuje się kryterium dochodowego,
• osobom niepełnosprawnym powyżej 16. roku życia, które mają orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności,
• osobom powyżej 16. roku życia z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pod warunkiem że niepełnosprawność wystąpiła przed ukończeniem 21. roku życia,
• seniorom, którzy ukończyli 75 lat,
• osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji lub wymagającym stałej opieki — ich potrzebę trzeba udokumentować odpowiednim orzeczeniem lub zaświadczeniem medycznym.

Świadczenie przyznawane jest na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych i zazwyczaj ma charakter bezterminowy, choć podlega weryfikacji zgodnie z obowiązującymi przepisami, co obejmuje kontrolę orzeczeń.

Przeczytaj teżZasiłek opiekuńczy — ile wynosi w 2021 roku i kiedy przysługuje?

Czy trzeba spełniać kryterium dochodowe?

Zasiłek pielęgnacyjny jest przyznawany niezależnie od dochodów — decydują kryteria medyczne, wiek lub odpowiednie orzeczenia, a nie sytuacja finansowa rodziny. W praktyce oznacza to, że do wniosku nie trzeba dołączać zaświadczeń o zarobkach.

W 2018 roku rząd rozważał zmiany dotyczące kryteriów dochodowych przy niektórych świadczeniach, jednak propozycje te nie obejmowały zasiłku pielęgnacyjnego. Warto podkreślić różnicę między tym zasiłkiem a innymi formami pomocy:

• część świadczeń rodzinnych,
• dodatków,
• wsparcia z pomocy społecznej

jest uzależniona od poziomu dochodów, podczas gdy zasiłek pielęgnacyjny nie podlega takim regułom. Organy rozpatrujące wnioski koncentrują się więc przede wszystkim na dokumentacji medycznej i orzeczeniach potwierdzających konieczność opieki.

Czy osoby umieszczone w instytucji otrzymają zasiłek?

Osoby przebywające w placówkach zapewniających całodobową opiekę nie mogą otrzymać zasiłku pielęgnacyjnego. Przepisy wyraźnie wykluczają świadczenie dla mieszkańców:

• domów pomocy społecznej,
• zakładów opieki długoterminowej.

Wynika to z regulacji ustawowych i wykonawczych — koszty związane z niesamodzielnością pokrywa bowiem instytucja, więc brakuje podstaw do wypłaty zasiłku. W praktyce ostateczne rozstrzygnięcie należy do organu przyznającego świadczenia, na przykład ośrodka pomocy społecznej. Należy też pamiętać, że każdą sprawę ocenia się indywidualnie, więc wątpliwości warto wyjaśniać z właściwym urzędem.

Przeczytaj teżWysokość zasiłku pielęgnacyjnego od listopada 2018 — co warto wiedzieć?

Czym różni się zasiłek od świadczenia pielęgnacyjnego?

Zasiłek pielęgnacyjny to stałe, niewielkie świadczenie przyznawane osobom wymagającym opieki lub określonym grupom, bez weryfikacji dochodów. Ma za zadanie częściowo pokryć koszty związane z opieką. Natomiast świadczenie pielęgnacyjne skierowane jest głównie do opiekunów, którzy zrezygnowali z pracy, by na stałe zajmować się osobą niepełnosprawną — to forma rekompensaty za utracone dochody.

Istnieją istotne różnice między tymi wsparciami:

• kryteria uprawniające do zasiłku zależą od stanu zdrowia, wieku lub wydanych orzeczeń,
• przy świadczeniu pielęgnacyjnym kluczowa jest rezygnacja z zatrudnienia albo spełnienie innych warunków przewidzianych przepisami,
• wysokość zasiłku ma stałą, relatywnie niską kwotę,
• świadczenie pielęgnacyjne może być znacznie wyższe — od kilkuset do ponad 1 000 zł, w zależności od roku i rodzaju świadczenia.

Podstawy prawne i zasady przyznawania są odrębne dla każdego świadczenia. Dodatki pielęgnacyjne oraz specjalny zasiłek opiekuńczy mają własne kryteria przyznawania, dlatego warto sprawdzić konkretne regulacje. Przy zasiłku decydują dokumentacja medyczna i orzeczenia. Przy świadczeniu pielęgnacyjnym oprócz stanu zdrowia brane są pod uwagę okoliczności zatrudnienia i oświadczenie o rezygnacji z pracy.

Jeśli potrzebujesz praktycznych informacji, sprawdź aktualne akty wykonawcze dotyczące stawek oraz skonsultuj się z właściwym ośrodkiem pomocy społecznej — tam wyjaśnią, które świadczenie jest dla danej sytuacji najkorzystniejsze. Różnice między zasiłkiem pielęgnacyjnym, dodatkiem pielęgnacyjnym a specjalnym zasiłkiem opiekuńczym wpływają na prawo do wyższego wsparcia oraz na ewentualne podwyżki świadczeń.

Kto wypłaca zasiłek pielęgnacyjny?

Zasiłek pielęgnacyjny wypłacają lokalne ośrodki pomocy społecznej — MOPS, GOPS lub OPS — właściwe dla miejsca zamieszkania. O przyznaniu decyzji administracyjnej decyduje organ gminy: wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a same wypłaty realizuje wskazany ośrodek. To świadczenie należy do systemu świadczeń rodzinnych i jest formą pomocy państwowej, nie wynika więc z praw ubezpieczeniowych; dlatego nie wypłaca go ZUS.

Zazwyczaj zasiłek trafia do beneficjenta co miesiąc, na konto bankowe lub w gotówce — w zależności od ustaleń z ośrodkiem. Wysokość świadczenia oraz ewentualne waloryzacje wprowadza ośrodek zgodnie z terminami obowiązywania odpowiednich aktów wykonawczych. Prawa do zasiłku mają także opiekunowie dorosłych i osób niepełnosprawnych — obsługę formalności prowadzą te same jednostki.

Przeczytaj teżZasiłek pielęgnacyjny na dziecko 2018 — zmiany, zasady i dokumenty

Jeśli pojawią się pytania lub wątpliwości, najlepiej skontaktować się bezpośrednio z właściwym MOPS, GOPS lub OPS.

Jak złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny?

Formularz wniosku o zasiłek pielęgnacyjny można pobrać w ośrodku pomocy społecznej albo ze strony internetowej lokalnego MOPS, GOPS czy OPS. Wniosek wypełnia osoba uprawniona, jej przedstawiciel ustawowy lub pełnomocnik — ten ostatni musi mieć pisemne upoważnienie.

Potrzebne dokumenty:

• orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (umiarkowany lub znaczny),
• dowód tożsamości,
• akt urodzenia w przypadku dziecka,
• dokumenty potwierdzające pokrewieństwo czy sprawowaną opiekę,
• wymagane zaświadczenia medyczne i inne dokumenty, o które prosi dany ośrodek.

Kopie najlepiej potwierdzić za zgodność z oryginałem.

Sposoby złożenia wniosku: możesz złożyć go osobiście w urzędzie, wysłać pocztą z potwierdzeniem odbioru lub przesłać elektronicznie poprzez ePUAP — jeśli ośrodek oferuje taką możliwość. Pełnomocnictwo zwykle musi być pisemne, czasem wymagana jest forma notarialna.

Co dzieje się po złożeniu: ośrodek rozpatruje wniosek i wydaje decyzję administracyjną, w której znajdziesz datę rozpoczęcia wypłat oraz harmonogram przyznanych świadczeń. W decyzji zamieszczone są też informacje o ewentualnych weryfikacjach prawa do zasiłku.

Kilka praktycznych wskazówek:

• zanim pójdziesz do urzędu, sprawdź szczegółowe wymagania lokalnego ośrodka,
• przygotuj kompletne zaświadczenia medyczne i potwierdzone kopie dokumentów.

Jeśli wniosek zostanie odrzucony, możesz odwołać się od decyzji — instrukcje dotyczące procedury odwoławczej znajdziesz w samej decyzji lub uzyskasz je w ośrodku.

Weryfikacje: świadczenie może być okresowo weryfikowane (np. co 3 lata); o terminie kontroli poinformuje cię organ przyznający zasiłek.