Konto Mieszkaniowe od kiedy? Szczegóły programu „Pierwsze mieszkanie”

Od kiedy można oszczędzać na Koncie Mieszkaniowym?

Od 1 lipca 2023 r. ruszył nowy sposób oszczędzania w ramach programu „Pierwsze mieszkanie” — od tego dnia banki zaczęły oferować konta w złotych. Podstawą prawną jest ustawa o pomocy państwa z 26 maja 2023 r. Konto Mieszkaniowe można zakładać już od 1 lipca 2023 r. i służy ono gromadzeniu środków na zakup pierwszego mieszkania lub domu jednorodzinnego.

Czas prowadzenia rachunku oraz szczegółowe zasady działania — w tym opcja przekształcenia konta w Lokatę Mieszkaniową po upływie 10 lat — są określone w aktach wykonawczych oraz w umowach banków z BGK. Ustawa została zaktualizowana i wprowadza kolejne zmiany. Od 1 stycznia 2026 r. oszczędzanie obejmie także dodatkowe cele, np. remont czy przebudowę odziedziczonego mieszkania, a ponadto pojawi się możliwość wpłacania niższych kwot.

Przeczytaj teżDo kiedy dodatek osłonowy? Terminy i zasady przyznawania

Szczegóły dotyczące premii mieszkaniowej, długości prowadzenia konta oraz zasad wypłaty odsetek zawierają przepisy wykonawcze i regulaminy poszczególnych banków.

Kto może założyć Konto Mieszkaniowe i na jakich warunkach?

Osoba fizyczna, która nigdy nie posiadała prawa własności do mieszkania, domu jednorodzinnego ani spółdzielczego prawa do lokalu, może założyć Konto Mieszkaniowe. Konto dostępne jest dla osób od 13. roku życia; górna granica wieku zależy od zasad programu (np. w niektórych wariantach wynosi 45 lat). Każdy uczestnik może mieć tylko jedno takie konto. Dziecko może zostać wpisane na konto za zgodą przedstawiciela ustawowego.

Konto prowadzone jest w złotych i jest zwolnione z podatku od zysków kapitałowych (brak tzw. podatku „Belki”). Umowa oszczędzania zawierana jest z bankiem współpracującym z Bankiem Gospodarstwa Krajowego i można je otworzyć zarówno w oddziale, jak i przez serwis internetowy czy aplikację mobilną. Warunkiem otwarcia jest regularne wpłacanie ustalonej w umowie kwoty.

Przeczytaj teżProgram 'Pierwsze Mieszkanie' — od kiedy działa i jakie ma zasady?

W ofertach minimalna miesięczna wpłata zwykle wynosi:

• od 300 do 500 zł,
• maksymalna — do 2 000 zł.

Konto można prowadzić przez okres od 3 do 10 lat, a prawo do premii mieszkaniowej powstaje po co najmniej 3 latach oszczędzania. Szczegółowe zasady — takie jak wymagana liczba wpłat, opłaty i prowizje czy reguły ponownego otwarcia konta (na przykład po 24 miesiącach od zamknięcia) — określają przepisy programowe oraz umowy bankowe.

Na jakie cele można oszczędzać na Koncie Mieszkaniowym?

Środki z Konta Mieszkaniowego przeznaczone są wyłącznie na cele mieszkaniowe wskazane w ustawie i aktach wykonawczych. Najczęściej wykorzystuje się je na:

• zakup pierwszego mieszkania lub domu jednorodzinnego,
• wkład własny przy kredycie hipotecznym,
• budowę domu jednorodzinnego,
• remont i przebudowę odziedziczonego lokalu,
• opłaty notarialne oraz inne składniki wkładu mieszkaniowego.

Środki mogą być akceptowane jako wkład własny w różnych programach wsparcia mieszkaniowego. Szczegółowe limity wydatków i maksymalna powierzchnia lokalu są określone w aktach wykonawczych oraz regulaminach banków. Wypłata środków jest uzależniona od przedstawienia dokumentów potwierdzających, że poniesione koszty odpowiadają celom mieszkaniowym przewidzianym przez przepisy.

Przeczytaj teżKiedy kredyt na Start? Aktualne informacje i korzyści dla kredytobiorców

Czy można kupić mieszkanie wspólnie z inną osobą?

Konto Mieszkaniowe umożliwia zakup mieszkania razem z inną osobą — pod warunkiem że partner ma własne środki na swoim Koncie Mieszkaniowym lub spełnia ustawowe kryteria wykluczające posiadanie innego lokalu. Środki z obu kont można łączyć, żeby sfinansować zakup, zapewnić wkład własny lub pokryć opłaty notarialne. Pamiętaj, że forma nabycia nieruchomości determinuje prawa i obowiązki właścicieli:

• własność ułamkowa,
• współwłasność łączna,
• spółdzielcze prawo do lokalu.

Każda z tych opcji niesie inne skutki prawne i podatkowe. Bank oceni zdolność kredytową obu współkupujących, co wpłynie na wysokość potencjalnego kredytu i wymagany udział własny. Umowa oszczędzania reguluje zasady korzystania ze środków oraz ich dziedziczenia, warto więc zwrócić uwagę na zapisy dotyczące przeniesienia środków w razie śmierci. Do kosztów transakcji doliczyć trzeba też opłaty notarialne oraz ewentualne prowizje bankowe.

Praktyczne kroki przy wspólnym zakupie mieszkania to m.in.:

• sprawdzenie regulaminu banku i możliwości łączenia środków,
• ustalenie udziałów we współwłasności (np. 50/50 lub proporcjonalnie do wpłat),
• zawarcie odpowiednich zapisów w umowie przedwstępnej,
• sporządzenie aktu notarialnego,
• konsultacje z notariuszem i doradcą kredytowym.

Dzięki takim działaniom proces kupna przebiega zgodnie z prawem i warunkami programu.

Jak naliczana jest premia mieszkaniowa?

Premia mieszkaniowa jest naliczana corocznie jako suma dwunastu miesięcznych składników. Każdy z tych składników zależy od wpłat dokonanych w danym miesiącu, więc wysokość premii rośnie lub maleje wraz ze zgromadzonymi wpłatami. Środki z tytułu premii państwowej są księgowane i wypłacane 15 marca roku następującego po roku prowadzenia Konta — pierwsza wypłata przypada zatem na 15 marca po otwarciu rachunku.

Wysokość premii wyliczana jest z użyciem wskaźnika premii mieszkaniowej, który odpowiada:

• rocznemu wskaźnikowi inflacji,
• zmianie wartości ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego.

Aby otrzymać premię, trzeba spełnić określone wymogi formalne, m.in.:

• dokonanie regularnych wpłat,
• osiągnięcie minimalnej liczby wpłat w danym roku kalendarzowym.

Zarówno premia państwowa, jak i naliczone odsetki są zwolnione z podatku dochodowego (brak tzw. podatku Belki), pod warunkiem że środki zostaną wypłacone i przeznaczone na cele mieszkaniowe. Od 2026 roku w życie wchodzą bardziej elastyczne zasady oraz zmienione mechanizmy obliczania premii wynikające z nowelizacji ustawy — szczegóły regulują przepisy i akty wykonawcze.

Kiedy można wypłacić środki bez utraty odsetek?

Możesz wypłacić zgromadzone środki w dowolnym momencie, a środki wypłacone na cele mieszkaniowe nie powodują utraty naliczonych odsetek. Odsetki liczone są od pierwszej złotówki i są zwolnione z podatku dochodowego pod warunkiem, że pieniądze zostaną faktycznie wypłacone i wykorzystane na cele mieszkaniowe. Prawo do premii mieszkaniowej nabywasz po co najmniej trzech latach prowadzenia konta; wcześniejsza wypłata albo przeznaczenie środków na inne cele skutkuje jej utratą.

Do kwalifikowanych celów należą między innymi:

• zakup pierwszego mieszkania,
• budowa domu,
• wniesienie wkładu własnego przy kredycie hipotecznym,
• remont odziedziczonego lokalu.

Szczegółowe zasady określają akty wykonawcze oraz regulaminy banków, więc konkretne warunki mogą się różnić. Zwykle wypłata na cele mieszkaniowe wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających wydatki — np. aktu notarialnego, umowy kupna, faktur czy umowy kredytowej — a lista wymaganych dokumentów wynika z umowy z bankiem. Zmiana banku i transfer środków podlegają procedurom przewidzianym w umowach; mogą też wiązać się z opłatami i prowizjami zgodnie z regulaminem.

Środki zgromadzone na koncie mogą pełnić rolę wkładu własnego przy kredycie hipotecznym, o ile bank zaakceptuje je po przedstawieniu wymaganych dokumentów. Przed złożeniem wniosku o wypłatę warto więc sprawdzić regulamin swojego banku, by poznać zasady wypłaty, ewentualne opłaty oraz obowiązki dokumentacyjne — dzięki temu unikniesz utraty premii mieszkaniowej i nieprzewidzianych kosztów.