Urlop wychowawczy w ilu częściach? Przewodnik po zasadach 2021

W ilu częściach można wziąć urlop wychowawczy w 2021?

W 2021 roku rodzice zyskali możliwość podzielenia urlopu wychowawczego na maksymalnie pięć części. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, aby skorzystać z takiego rozwiązania, należy każdorazowo składać odrębny wniosek. Co istotne, limit ten nie jest przypisany do konkretnego pracodawcy, lecz bezpośrednio do uprawnień przysługujących na dane dziecko. Dzięki takiemu uelastycznieniu przepisów opiekunowie mogą łatwiej godzić życie zawodowe z obowiązkami rodzicielskimi.

Formalności wymagają, aby dokument w sprawie rozpoczęcia kolejnej części urlopu trafił do pracodawcy najpóźniej na 21 dni przed planowanym terminem. Zasady te pozostają niezmienne również w sytuacji, gdy mowa o dzieciach z niepełnosprawnościami, nawet jeśli przysługuje im dodatkowy wymiar opieki. Ostatecznie rodzice mogą decydować, czy chcą korzystać z wolnego naprzemiennie, czy wspólnie, pamiętając jedynie, że łączny ustawowy czas trwania urlopu nie może przekroczyć 36 miesięcy.

Jaki jest wymiar urlopu wychowawczego w 2021?

Rodzice mogą skorzystać z urlopu wychowawczego w wymiarze do 36 miesięcy na każde dziecko, dzieląc ten czas na kilka mniejszych etapów lub wykorzystując go jednorazowo. Należy jednak pamiętać, że wspomniany limit dotyczy obojga opiekunów łącznie, więc nie mogą oni przebywać na tym zwolnieniu jednocześnie w wymiarze przekraczającym trzy lata.

Uprawnienie to wygasa wraz z końcem roku kalendarzowego, w którym pociecha kończy szósty rok życia. Warto nadmienić, że w przypadkach dzieci z orzeczoną niepełnosprawnością, przepisy przewidują możliwość ubiegania się o dodatkowe wsparcie czasowe.

Choć sam urlop jest bezpłatny, czas ten wlicza się do stażu pracy, co ma bezpośrednie przełożenie na przyszłe przywileje pracownicze. Państwo dba również o ciągłość ubezpieczeń, opłacając składki emerytalne i rentowe za osobę przebywającą na opiece, co pozwala zachować ciągłość okresów składkowych.

Dobrym pomysłem jest także zweryfikowanie aktualnych zasad przyznawania dodatków do zasiłku rodzinnego, które stanowią cenne wsparcie dla domowego budżetu w czasie wychowywania malucha.

Kto ma prawo do urlopu wychowawczego?

O prawo do urlopu wychowawczego może ubiegać się każdy pracownik, który przepracował na etacie co najmniej pół roku. Co istotne, do tego limitu wliczają się wszystkie wcześniejsze okresy zatrudnienia, nawet jeśli pomiędzy nimi występowały przerwy. Przywilej ten przysługuje nie tylko rodzicom, ale również opiekunom prawnym sprawującym stałą pieczę nad dzieckiem.

Z takiej formy opieki mogą korzystać zarówno matka, jak i ojciec – co ważne, ustawowy wymiar urlopu jest dla nich wspólny. Warto pamiętać, że osoby pracujące na podstawie umowy zlecenie nie podlegają pod te zapisy Kodeksu pracy. Jeśli jednak nasze dziecko posiada orzeczenie o niepełnosprawności, przepisy pozwalają na wydłużenie tego okresu nawet o kolejne 36 miesięcy.

Przeczytaj teżUrlop wychowawczy 2022 — co musisz wiedzieć o prawach i formalnościach?

Prawo to jest przyznawane na każde dziecko z osobna, więc rodzice mogą korzystać z urlopu wychowawczego wielokrotnie, o ile oczywiście spełniają wymagane kryteria stażowe.

Jak rodzice mogą dzielić urlop wychowawczy?

Rodzice mają pełną swobodę w decydowaniu o podziale przysługujących im 36 miesięcy urlopu wychowawczego. Opiekę nad dzieckiem można sprawować:

• naprzemiennie,
• wspólnie przebywając z maluchem w domu.

Pamiętajmy jedynie, by nie przekroczyć ustawowego wymiaru świadczenia. Każdy z opiekunów musi wystąpić z oddzielnym wnioskiem do swojego pracodawcy, co należy zaplanować z co najmniej 21-dniowym wyprzedzeniem. Przepisy są na tyle elastyczne, że pozwalają rozłożyć ten czas na pięć dogodnych części. W przypadku wychowywania dziecka z niepełnosprawnością, opiekunom przysługuje możliwość współdzielenia dodatkowego urlopu, co jednak wiąże się z koniecznością dokładnej synchronizacji dokumentów w obu zakładach pracy.

Taki model opieki wymaga od rodziców dobrej organizacji i wzajemnych ustaleń, gdyż każdy z nich dysponuje własną pulą dostępnego czasu. Jeśli w trakcie korzystania z urlopu zajdzie potrzeba korekty ustalonego harmonogramu, wszelkie zmiany należy zgłosić firmie w formie pisemnego oświadczenia.

Kiedy i jak złożyć wniosek o urlop wychowawczy?

O urlop wychowawczy należy wystąpić do pracodawcy, przekazując stosowny wniosek w formie papierowej bądź elektronicznej. Pamiętaj, aby zrobić to z przynajmniej 21-dniowym wyprzedzeniem. Każda z pięciu części urlopu objęta jest wymogiem złożenia odrębnego dokumentu, a jeśli Twoja firma korzysta z obiegu cyfrowego, wersja elektroniczna w pełni rozpoczyna procedurę kadrową.

W piśmie musisz precyzyjnie określić:

• wymiar nieobecności,
• dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia przerwy w pracy.

Jeśli planujecie z partnerem dzielić się opieką, wniosek powinien uwzględniać sposób tego podziału. Warto pamiętać, że przy opiece nad dzieckiem z niepełnosprawnością, konieczne jest dołączenie odpowiedniego orzeczenia – to klucz do skorzystania z dodatkowego wymiaru urlopu.

Pracownik zachowuje prawo do wycofania dokumentów, jednak musi to zrobić nie później niż siedem dni przed wskazanym terminem debiutu urlopu i zgodnie z wewnątrzzakładowymi przepisami. Po upływie 21-dniowego okresu oczekiwania, pracodawca ma obowiązek udzielić zgody, o ile spełniasz wymagania stażowe. W razie jakichkolwiek niejasności najlepiej udać się bezpośrednio do działu kadr, gdzie pracownicy wyjaśnią zapisy obowiązujące w Twoim zakładzie pracy.

Czy można pracować podczas urlopu wychowawczego?

Podczas urlopu wychowawczego zatrudniony zachowuje pełne prawo do podjęcia aktywności zawodowej, zarówno u dotychczasowego, jak i u zupełnie nowego pracodawcy. Jego decyzja nie skutkuje utratą świadczeń, jako że sam urlop z założenia pozostaje okresem bezpłatnym.

Wybór formy zatrudnienia, czy będzie to klasyczna umowa o pracę, czy może zlecenie, zależy wyłącznie od Twoich preferencji. Pamiętaj jednak, że każda dodatkowa praca wiąże się z odpowiednim odprowadzaniem składek emerytalnych i rentowych, co zależy od charakteru zawartego kontraktu oraz generowanych zarobków.

Przeczytaj teżCzy na wychowawczym można pracować? Przewodnik po zasadach i możliwościach

Przez cały okres wychowawczego możesz czuć się bezpiecznie, ponieważ prawo zapewnia Ci szczególną ochronę stosunku pracy. Oznacza to, że firma nie ma możliwości wypowiedzenia ani rozwiązania z Tobą umowy, poza wyjątkowymi, ściśle określonymi przypadkami.

Niemniej jednak, zanim zaczniesz nową współpracę, warto upewnić się, że nie koliduje ona z wewnętrznymi regulaminami firmy ani ustaleniami zawartymi w Twojej pierwotnej umowie. Warto mieć na uwadze, że choć sama przerwa w pracy jest nieodpłatna, dodatkowe dochody mogą wpłynąć na progi dochodowe, od których zależy przyznanie niektórych świadczeń prorodzinnych.

Jak wygląda powrót do pracy po urlopie wychowawczym?

Gdy urlop wychowawczy dobiega końca, zatrudniony ma prawo odzyskać swoje dawne stanowisko. Jeśli jest to niemożliwe, pracodawca powinien zaproponować inne miejsce pracy, które odpowiada posiadanym przez tę osobę kwalifikacjom. Co najważniejsze, ustalone warunki nie mogą być dla pracownika mniej korzystne niż te, które obowiązywały przed rozpoczęciem opieki nad dzieckiem. Stabilność tę gwarantuje specjalna ochrona prawna stosunku pracy, która pozostaje w mocy jeszcze przez pewien czas po powrocie.

Formalna procedura wygląda dość przejrzyście:

• wystarczy ustalić z przełożonym dokładną datę stawienia się w biurze,
• uzupełnić niezbędne dokumenty w dziale kadr.

Warto przy tym pamiętać, że cały okres przebywania na urlopie wlicza się do stażu pracy, co rzutuje na przyszłe przywileje, w tym na wymiar urlopu wypoczynkowego. Należy jednak uwzględnić, że jeśli przerwa w pracy trwała pełny rok, wymiar urlopu może zostać proporcjonalnie wyliczony.

Wielu rodziców korzysta z prawa do wnioskowania o obniżony wymiar czasu pracy, co ułatwia godzenie ról zawodowych z rodzinnymi bez utraty stabilności zatrudnienia. Jeśli jednak podczas nieobecności w firmie podejmowałeś zarobkowanie u innego pracodawcy, musisz uporządkować kwestie składek ZUS, często przedkładając odpowiednie zaświadczenia.

W dniu powrotu do firmy warto także wspólnie zweryfikować bieżące stawki wynagrodzenia oraz dostęp do świadczeń z zakładowego funduszu. Każda chęć wcześniejszego przerwania urlopu wymaga uzyskania zgody pracodawcy, zazwyczaj poprzez podpisanie stosownego porozumienia. Na koniec, pamiętaj, że długa nieobecność może wymuszać powtórne przejście szkolenia BHP lub zapoznanie się z nowymi procedurami wewnętrznymi, które mogły zostać wprowadzone w Twoim dziale podczas Twojej bytności poza domem.