Zerowy PIT dla młodych — ile na rękę można otrzymać?

Czym jest zerowy PIT dla młodych?

Zwolnienie z podatku przysługuje osobom do ukończenia 26. roku życia. Ta forma ulgi, nazywana też zerowym PIT-em, dotyczy przychodów rocznych sięgających maksymalnie 85 528 zł brutto. Do kwoty tej zaliczają się m.in.:

• wynagrodzenia z umowy o pracę,
• umowy zlecenia,
• praktyki absolwenckie,
• staże.

Nie obejmuje natomiast przychodów z:

• prowadzenia działalności gospodarczej,
• umów o dzieło,
• wpływów z zarządzania przedsiębiorstwem.

Płatnik może zastosować ulgę automatycznie — podatnik nie musi składać żadnego wniosku. Ulga działa niezależnie od liczby zawartych umów czy liczby płatników. Jeśli roczne przychody przekroczą 85 528 zł, nadwyżka podlega opodatkowaniu i trzeba ją rozliczyć. Dzięki temu rozwiązaniu młodzi pracownicy otrzymują wyższe wynagrodzenie netto, co czyni ulgę korzystną dla osób do 26. roku życia.

Ile na rękę przy zerowym PIT?

Przy zerowym PIT wynagrodzenie netto to zasadniczo kwota brutto pomniejszona tylko o składki ZUS i składkę zdrowotną — zaliczka na podatek wynosi wtedy 0 zł. Składki społeczne pracownika to:

• 9,76% (emerytalna),
• 1,5% (rentowa),
• 2,45% (chorobowa),

czyli razem około 13,71%. Składka zdrowotna to 9% liczona od podstawy po odjęciu składek społecznych. Uproszczony wzór można więc zapisać tak:

wynagrodzenie netto = wynagrodzenie brutto − składki ZUS (13,71%) − składka zdrowotna (9% od podstawy po ZUS) − zaliczka PIT (0 zł przy zwolnieniu).

Kilka przykładów obrazujących obliczenia:

• Umowa o pracę, 4 000 zł brutto: składki ZUS to ok. 548,40 zł, podstawa po ZUS wynosi około 3 451,60 zł, składka zdrowotna około 310,64 zł, a wynikowe wynagrodzenie netto to mniej więcej 3 141 zł.
• Umowa o pracę, 6 000 zł brutto: składki ZUS to ok. 822,60 zł, podstawa po ZUS — około 5 177,40 zł, składka zdrowotna wynosi w przybliżeniu 465,97 zł, więc netto wychodzi około 4 711 zł.
• Umowa-zlecenie dla studenta (bez składek społecznych): 2 000 zł brutto może być praktycznie równe 2 000 zł netto, ponieważ nie ma potrąceń ZUS ani zaliczki PIT w ramach zwolnienia.

Warto pamiętać, że po przekroczeniu progu zwolnienia lub po ukończeniu 26. roku życia płatnik zaczyna pobierać zaliczkę na PIT, co obniża wynagrodzenie netto od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana. Dokładne kwoty zależą od statusu ubezpieczeniowego, rodzaju umowy i wysokości składek — ostateczne wyliczenie wykonuje płatnik lub specjalny kalkulator wynagrodzeń.

Kogo obejmuje ulga dla młodych?

Ulga przysługuje osobom do ukończenia 26. roku życia (czyli do dnia 26. urodzin włącznie). Roczny próg przychodów kwalifikujących się do ulgi wynosi 85 528 zł brutto — dotyczy on łącznej sumy wszystkich kwalifikowanych dochodów. Do przychodów uprawniających do ulgi zaliczają się:

• wynagrodzenia z umowy o pracę,
• umowy zlecenia,
• przychody z praktyk i staży realizowanych przez uczniów i absolwentów.

Nie kwalifikują się natomiast przychody z:

• działalności gospodarczej,
• umów o dzieło,
• prowadzenia lub zarządzania przedsiębiorstwem.

Prawo do ulgi ma zastosowanie niezależnie od rodzaju umów i płatników — ważne jest tylko, by suma kwalifikowanych przychodów nie przekroczyła limitu 85 528 zł. Osoba zatrudniona jednocześnie na umowie o pracę i umowie zlecenia może więc korzystać z ulgi, pod warunkiem że łączny dochód mieści się w limicie. Nie trzeba składać wniosku do urzędu skarbowego, aby skorzystać z ulgi. Jeśli ktoś woli z niej zrezygnować, wystarczy złożyć stosowne oświadczenie płatnikowi przy naliczaniu zaliczek. Ulga dla młodych można łączyć z innymi preferencjami podatkowymi, o ile spełnione są warunki tych dodatkowych ulg.

Jakie umowy obejmuje ulga dla młodych?

Ulga obejmuje przychody brutto z pracy oraz z umów zlecenia — więc najczęściej dotyczy:

• umowy o pracę,
• umowy zlecenia,
• praktyk,
• staży.

Natomiast przychody z umowy o dzieło, z działalności gospodarczej czy z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem nie kwalifikują się do preferencji. Ważne: liczy się kwota brutto, a nie suma po odliczeniu kosztów czy składek. W przypadku zleceń trzeba też pamiętać o zasadach składek społecznych — na przykład studenci często są z nich zwolnieni, co wpływa na wysokość wynagrodzenia netto.

To zwolnienie działa niezależnie od liczby zawartych umów i liczby płatników, pod warunkiem że łączny roczny przychód z objętych umów nie przekroczy 85 528 zł brutto. Dla jasności: jeśli ktoś ma umowę o pracę za 4 000 zł brutto i dodatkowo zlecenie za 2 000 zł brutto miesięcznie, to roczny przychód wyniesie 72 000 zł — obie umowy mieszczą się więc w limicie i mogą korzystać ze zwolnienia.

Jaki jest limit zwolnienia 85 528 zł brutto?

Limit zwolnienia wynosi 85 528 zł rocznie i dotyczy przychodów brutto uzyskanych w Polsce przez osoby do 26. roku życia. Obejmuje on łączną sumę przychodów od wszystkich płatników, które kwalifikują się do tej ulgi; dochody mieszczące się w tym limicie są zwolnione z PIT. Nadwyżka ponad 85 528 zł jest opodatkowana według skali:

• 12% do pierwszego progu dochodu,
• 32% powyżej niego.

Ważne: próg liczy się od kwot brutto, czyli przy ustalaniu limitu nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodu. Płatnik zaczyna pobierać zaliczki od miesiąca, w którym suma przychodów objętych ulgą przekroczy limit zwolnienia. W praktyce może też zaistnieć konieczność złożenia rocznego zeznania PIT, np. formularza PIT-37. Limit odnosi się do roku kalendarzowego, dlatego przy zmianie pracy lub przy kilku umowach warto na bieżąco monitorować łączną kwotę przychodów objętych ulgą. Z uwagi na mechanikę składek i kwotę wolną, faktyczne opodatkowanie może pojawić się dopiero przy wyższych przychodach niż 85 528 zł — w niektórych szacunkach granica ta wynosi około 115 528 zł.

Czy płatnik odprowadza zaliczki przy zerowym PIT?

Jeżeli roczne przychody z umowy o pracę, zlecenia, praktyki lub stażu nie przekraczają 85 528 zł i osoba ma mniej niż 26 lat, zaliczka na podatek wynosi 0 zł. Oznacza to, że płatnik nie musi pobierać zaliczek od tych przychodów — ulga jest stosowana automatycznie, o ile zna wiek pracownika i typ umowy.

Ten mechanizm działa w ramach automatycznego rozliczania PIT realizowanego przez płatnika; nie jest wymagane składanie oświadczenia PIT-2, które dotyczy innych preferencji przy poborze zaliczek. Jeśli jednak ktoś chce zrezygnować z preferencji, wystarczy złożyć stosowne oświadczenie u płatnika.

Po przekroczeniu progu 85 528 zł albo po ukończeniu 26. roku życia płatnik zaczyna naliczać i odprowadzać zaliczki od miesiąca, w którym nastąpiło przekroczenie, lub od pierwszego miesiąca po osiągnięciu 26 lat.

Gdy podatnik ma kilku płatników, liczy się suma wszystkich przychodów — jeśli łączny dochód przekroczy limit, brak poboru zaliczek może skutkować koniecznością rozliczenia się w zeznaniu rocznym. Z reguły jednak osoby, które uzyskały wyłącznie przychody objęte ulgą, nie mają obowiązku składania deklaracji rocznej.

Kiedy osoba do 26 lat zapłaci podatek?

Przekroczenie progu 85 528 zł brutto skutkuje opodatkowaniem nadwyżki według skali podatkowej — część dochodu podlega 12%, a ta powyżej progu 32%. Zaliczki na PIT zaczynają być potrącane od miesiąca, w którym suma przychodów objętych ulgą przekroczyła wskazany limit.

W praktyce jednak realna dopłata netto często pojawia się dopiero przy wyższych dochodach — orientacyjnie około 115 528 zł rocznie — co wynika z wpływu kwoty wolnej oraz mechanizmu składek ZUS i składki zdrowotnej.

Po ukończeniu 26. roku życia ulga przestaje obowiązywać od dnia urodzin; od tej chwili pracodawca musi naliczać zaliczki, co obniża wynagrodzenie netto już przy pierwszej wypłacie po tej dacie.

Gdy ktoś ma kilku płatników, do sumowania trafiają wszystkie kwalifikujące się przychody, a jeśli żaden z płatników nie pobierał zaliczek mimo przekroczenia progu, sytuacja zostaje wyjaśniona przy rocznym rozliczeniu podatkowym.

Zeznania PIT-37 lub PIT-36 trzeba złożyć, a ewentualne dopłaty uregulować do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Przykładowo, roczny przychód 96 000 zł brutto oznacza nadwyżkę 10 472 zł, która podlega opodatkowaniu, a od miesiąca przekroczenia zaczynają być naliczane zaliczki. Dodatkowe przychody lub odliczenia wpływają na wynik końcowy, który zostanie ostatecznie ustalony w zeznaniu PIT.