35-godzinny tydzień pracy — od kiedy wejdzie w życie i co zmieni?

Od kiedy zacznie obowiązywać 35-godzinny tydzień pracy?

Ewentualne przejście na 35-godzinny tydzień pracy jest obecnie kwestią przyszłości, uzależnioną od rezultatów nadchodzących testów oraz ostatecznej woli parlamentu. Nabór do programu pilotażowego wystartował 14 sierpnia 2025 roku, natomiast realne działania ruszą w styczniu kolejnego roku. Zebrany po tym czasie raport posłuży jako fundament do nowelizacji Kodeksu pracy, która mogłaby wejść w życie jeszcze przed 2027 rokiem.

Władze rozważają wdrożenie tego modelu w pełnej skali na początku następnej dekady, jednak dokładny termin zależy od decyzji rządu oraz wyników szerokich konsultacji społecznych. Kluczowe będzie tu ustalenie, jak krótszy czas pracy wpłynie na kondycję polskiej gospodarki i poszczególne sektory. Dlatego projekt zakłada stopniowe wdrażanie zmian, gwarantując jednocześnie pracownikom biorącym udział w testach zachowanie dotychczasowych zarobków.

Przeczytaj też4-dniowy tydzień pracy w Polsce — korzyści, wyzwania i wdrożenie

Kiedy rząd podejmie decyzję na podstawie raportu z pilotażu?

Władze podejmą kluczowe decyzje dopiero po zakończeniu programu pilotażowego i publikacji rzetelnego podsumowania. Raport ten uwzględni twarde dane na temat:

• efektywności zatrudnionych,
• wskaźników absencji,
• realnych kosztów, jakie ponoszą firmy.

Dopiero po przeanalizowaniu wszystkich faz badania poznamy ostateczne wyniki i wnioski płynące z testów nad zmianą wymiaru etatu. Rząd zamierza również wziąć pod uwagę głos opinii publicznej. W planowanych konsultacjach społecznych aktywny udział wezmą przedstawiciele OPZZ oraz NSZZ Solidarność. Aby wprowadzić wiążące zmiany, politycy będą musieli wypracować konsensus w kwestii modelu pracy – czy będzie to 35-godzinny tydzień, czy może system czterodniowy. Specjalny zespół ekspercki przygotuje konkretne rekomendacje, oceniając wpływ takich rozwiązań na produktywność oraz stabilność płac w poszczególnych sektorach. Pogłębiona analiza tego zagadnienia pomoże nam lepiej zrozumieć, jak fundamentalne zmiany w organizacji czasu pracy mogą w dłuższej perspektywie wpłynąć na kondycję całego społeczeństwa.

Kto może uczestniczyć w pilotażu 35-godzinnego tygodnia pracy?

W aktualnym programie pilotażowym uczestniczy około 120 podmiotów, reprezentujących zarówno sektor prywatny, jak i publiczny. Inicjatywa ta obejmuje niemal 5 tysięcy pracowników z wielu branż – od drobnych firm po rozbudowane korporacje.

Aby przystąpić do projektu, pracodawcy muszą spełnić szereg wymogów formalnych. Kluczowe jest, aby:

• co najmniej 75% zespołu było zatrudnionych na umowę o pracę,
• proponowane zmiany dotyczyły minimum połowy wszystkich pracowników,
• utrzymano dotychczasowy poziom wynagrodzeń.

Organizatorzy dbają także o bezpieczeństwo finansowe zatrudnionych. Wiele samorządów oraz instytucji publicznych przyjęło rolę liderów, wyznaczając standardy dla pozostałych uczestników. W zamian mogą one liczyć na wsparcie finansowe sięgające nawet miliona złotych, przy czym jednostkowy koszt na pracownika nie powinien przekroczyć 20 tysięcy złotych. Dostępne są również opcje finansowania w ramach pomocy de minimis.

Dzięki etapowemu naborowi wniosków, organizatorzy zyskali przestrzeń do prowadzenia kompleksowych testów. Pozwoliło to na weryfikację rozmaitych modeli pracy, takich jak systemy rotacyjne czy czterodniowy tydzień pracy.

Jak projekt ustawy zmieni Kodeks pracy?

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy to krok w stronę znaczących przeobrażeń na rynku zatrudnienia. Kluczowym założeniem jest stopniowe ograniczanie wymiaru pracy z 40 do 35 godzin tygodniowo przy utrzymaniu dotychczasowych zarobków. Zmiany otworzą drogę do większej elastyczności – pracownicy zyskają szansę na:

• przejście na system czterodniowy,
• korzystanie z bardziej dynamicznych modeli rotacyjnych,
• z zastrzeżeniem, że standardowy dzień pracy nadal zamknie się w ośmiu godzinach.

Wdrożenie tych rozwiązań wymusi jednak doprecyzowanie kwestii nadgodzin i zasad rozliczania czasu, co wiąże się z koniecznością aktualizacji norm administracyjnych w całym kraju. Istotnym ogniwem procesu stanie się Państwowa Inspekcja Pracy, której rola zostanie wzmocniona. To właśnie od skuteczności inspekcji zależeć będzie przestrzeganie nowych limitów i ochrona praw zatrudnionych, kładąca szczególny nacisk na osoby z niepełnosprawnościami. Finalizacja reformy wymagać będzie szerokiego konsensusu międzysektorowego. Niewykluczone, że konieczne stanie się uruchomienie systemu wsparcia finansowego dla przedsiębiorców, co pozwoliłoby złagodzić koszty operacyjnej reorganizacji i skutecznie chronić stabilność płacową.

Przeczytaj też4-dniowy tydzień pracy — gdzie już wprowadzono ten model w Polsce?

Czy skrócenie oznacza obniżkę wynagrodzeń?

Oficjalne założenia nowych projektów gwarantują, że skrócenie czasu pracy nie odbije się negatywnie na portfelach zatrudnionych. Uczestnicy pilotażu mają obowiązek utrzymać wynagrodzenia na dotychczasowym poziomie, co stanowi kluczowe zabezpieczenie w obliczu zmian w modelu zatrudnienia.

W rzeczywistości jednak to, jak ostatecznie ukształtują się zarobki, zależy przede wszystkim od strategii obranej przez konkretne przedsiębiorstwo. Pracodawcy stoją przed wyborem, czy:

• utrzymać pełną pensję przy krótszym tygodniu,
• czy może zmienić sam wymiar etatu.

Często ostateczny kształt tych zmian jest wynikiem długich negocjacji ze stroną społeczną, czyli związkami zawodowymi. Aby zminimalizować ryzyko finansowe firm, rząd zapowiada wdrożenie szerokich pakietów wsparcia, w tym dotacji oraz zwiększenie dostępności pomocy w ramach limitów de minimis.

Stabilność finansowa pracowników w przyszłości będzie ściśle powiązana z tym, jak szybko firmy zdecydują się na automatyzację procesów i w jaki sposób będą zarządzać redystrybucją wypracowanych zysków. Wszystkie te mechanizmy mają jeden cel: zapewnić realną ochronę zarobków, pozostawiając je na niezmienionym poziomie mimo zmniejszenia liczby przepracowanych godzin.

Jak 35-godzinny tydzień pracy wpłynie na efektywność?

Wpływ krótszego czasu pracy na efektywność zależy przede wszystkim od przyjętego modelu wdrożenia oraz specyfiki danej branży. Z analiz OECD wynika jasno, że redukcja godzin pracy nie musi oznaczać spadku produkcji, pod warunkiem, że towarzyszy jej przemyślana reorganizacja procesów. Raporty z dotychczasowych pilotaży, zwłaszcza w sektorze usług, wręcz wskazują na wyższą produktywność na osobę, co wynika z konieczności wdrożenia automatyzacji oraz skuteczniejszej organizacji czasu.

Poza korzyściami czysto operacyjnymi, czterodniowy tydzień roboczy bezpośrednio poprawia dobrostan zatrudnionych, drastycznie ograniczając zmęczenie i ryzyko wypalenia zawodowego. Zdrowszy balans między pracą a życiem prywatnym przekłada się na niższy wskaźnik absencji chorobowej oraz większą satysfakcję, co automatycznie podnosi jakość wykonywanych zadań.

Przeczytaj też4-dniowy tydzień pracy w Polsce — co przyniesie nowa ustawa?

Niemniej jednak, właściciele mniejszych firm stoją przed poważnym dylematem, jakim są koszty zatrudnienia dodatkowych rąk do pracy. W ich przypadku przetrwanie i rozwój zależą od inwestycji w podnoszenie kompetencji załogi oraz bardzo precyzyjnego planowania grafików. Sukces w dużej mierze zależy od przesunięcia zysków w stronę innowacji technicznych. Ostateczny rachunek ekonomiczny, uwzględniający rzeczywistą relację między zyskami w wydajności a poniesionymi kosztami operacyjnymi, poznamy po zamknięciu wszystkich etapów pilotażowych.

Jakie wyzwania niesie skrócenie czasu pracy?

Wprowadzenie 35-godzinnego tygodnia pracy to rewolucyjna zmiana, która stawia przed biznesem szereg trudnych pytań. Największy ciężar tej transformacji spadł na sektor MŚP, gdzie ograniczone zasoby sprawiają, że każda reorganizacja procesów staje się wyzwaniem operacyjnym. Zapewnienie ciągłości usług przy mniejszym wymiarze godzin wymaga od właścicieli firm dużej zręczności, zwłaszcza w branżach takich jak:

• produkcja,
• ochrona zdrowia.

Kluczowym problemem pozostają finanse. Konieczność zatrudnienia nowych pracowników czy tworzenia skomplikowanych systemów rotacyjnych bezpośrednio uderza w budżety. Bez systemowego wsparcia lub pomocy de minimis, wiele firm może odczuć spadek rentowności. Równolegle zaostrzają się wymogi legislacyjne, a Państwowa Inspekcja Pracy staje się bardziej uważnym obserwatorem, dbając o to, by skrócenie czasu pracy nie odbiło się negatywnie na prawach zatrudnionych.

Przeczytaj też4-dniowy tydzień pracy w Sejmie — co to oznacza dla pracowników?

Dziś jednak rośnie presja społeczna, która skłania przedsiębiorców do wyjścia poza skostniałe schematy. Elastyczne modele pracy stają się nową walutą na rynku, choć ich wdrożenie wymaga od zarządzających znalezienia złotego środka między dobrostanem zespołu a twardymi wynikami biznesowymi. Aby uniknąć wzrostu fluktuacji pracowników, kluczowa staje się partnerska komunikacja ze związkami zawodowymi oraz precyzyjne planowanie. Zamiast gwałtownych ruchów, warto postawić na fazę pilotażową, która pozwoli przetestować rozwiązania w praktyce i uniknąć kosztownych pomyłek.

Przeczytaj teżSystem skróconego czasu pracy — korzyści i regulacje prawne